IV Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Rzeszowie jest jedną z młodszych szkół ponadgimnazjalnych w mieście, choć w tym roku szkolnym obchodzi już 40-lecie swojego istnienia. Powstało na przełomie lat 1970/1971 jako filia I Liceum Ogólnokształcącego, ale szybko usamodzielniło się i osiągnęło taką pozycję, że zaczęło skutecznie konkurować z najstarszymi szkołami w regionie. Obecnie ma już status placówki renomowanej, do której przyjeżdża się uczyć młodzież z całego Podkarpacia.
Historia szkoły sięga początku lat 70. i zwiększonego zapotrzebowania miasta na szkoły ogólnokształcące, co było skutkiem pojawienia się w Rzeszowie wyżu demograficznego. W lutym 1970 roku ówczesny wicedyrektor III LO w Rzeszowie – Adolf Gubernat został mianowany dyrektorem nowego liceum i rozpoczął przygotowania do przyjęcia młodzieży do placówki od nowego roku szkolnego, choć budynek nie był jeszcze ukończony. Początki nie były łatwe, gdyż – jak wspominają najstarsi nauczyciele – trwały prace budowlane, a teren wokół szkoły przypominał „krajobraz księżycowy”. Mimo to już w roku szkolnym 1970/1971 naukę rozpoczęło 500 uczniów, a ich liczba systematycznie rosła, by osiągnąć obecnie 1200 osób. Każdego roku mury szkoły opuszcza około 350 absolwentów, którzy podejmują studia w kraju, a nierzadko także za granicą.
Od początku istnienia szkoła wyróżniała się przyjaznym wobec uczniów nastawieniem nauczycieli i budowaniem bezpośrednich relacji, co tworzyło dodatkową motywację do nauki. Otwartość w stosunku do młodzieży i nowoczesna strategia funkcjonowania na rynku edukacyjnym Rzeszowa szybko przyniosły pożądane rezultaty. Rokrocznie mury IV LO opuszczała grupa dobrze wykształconych i ambitnych uczniów, którzy dzisiaj pełnią ważne funkcje publiczne i zajmują wysokie stanowiska. Pośród nich znajdują się: wybitni naukowcy – Artur Ekert (profesor fizyki kwantowej Uniwersytetu w Cambridge, pionier badań w dziedzinie kryptografii kwantowej), Eugeniusz Eberbach (profesor Acadia University w Kanadzie), znani przedsiębiorcy: Adam Góral (prezes zarządu Asseco Poland SA), Janusz Bober (prezes zarządu OPTeam), Małgorzata Andraka (prezes międzynarodowej firmy informatycznej Enformatic Inc.), Anna Sieńko (Dyrektor Generalna IBM Polska). Choć tradycyjnie profil szkoły jest określany jako matematyczno-przyrodniczy, to pośród jej absolwentów znajdują się także: sportowcy i politycy – Krzysztof Martens (międzynarodowy arcymistrz brydża, polityk lewicy), utalentowani poeci – Krystyna Lenkowska (autorka kilku tomików wierszy i tłumaczka literatury anglosaskiej), a nawet artyści: Ryszard Cieśla (śpiewak operowy, prorektor Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie), Monika Ledzion (śpiewaczka operowa) oraz Anna Sroka (aktorka teatralna).
Pomimo stosunkowo krótkiej historii IV Liceum Ogólnokształcące zdołało wypracować sobie pozycję jednej z najlepszych szkół w Rzeszowie i na Podkarpaciu. Coroczne rankingi dziennika „Rzeczpospolita” i miesięcznika „Perspektywy” sytuują je w ścisłej czołówce szkół ponadgimnazjalnych w regionie (1. miejsce na Podkarpaciu w latach: 1999, 2000, 2005) i pośród najlepszych w Polsce (17. miejsce w roku 2005). Na wysoką pozycję IV LO pracują nie tylko zdolni uczniowie, laureaci olimpiad i konkursów przedmiotowych, lecz także wybitni i znani w regionie nauczyciele, których zasługą jest stuprocentowa zdawalność Nowej Matury, co nie zmieniło się nawet po wprowadzeniu matematyki jako przedmiotu zdawanego obowiązkowo. Opinię IV LO buduje także fakt podejmowania studiów po zakończeniu nauki przez prawie wszystkich absolwentów. Tradycją szkoły stało się nagradzanie jej najlepszych uczniów Dyplomami Kopernikowskimi, najwyższymi wyróżnieniami przyznawanymi przez Radę Pedagogiczną IV LO, za wybitne osiągnięcia naukowe oraz wkład w życie szkoły.
Teraźniejszość IV Liceum Ogólnokształcącego to nowoczesna baza szkoły (w 2010 roku zostały oddane do użytku: pełnowymiarowa hala gimnastyczna oraz multimedialne sale lekcyjne), dobrze przygotowana kadra pedagogiczna, a przede wszystkim ambitna młodzież, zdolna do podejmowania wyzwań, jakie stawia przed nią nowoczesna edukacja. Tę z kolei określa nie tylko praca na lekcjach, lecz także bogata oferta zajęć pozalekcyjnych. Poza kołami przedmiotowymi w szkole funkcjonują także: Teatr Memłon i Teatr bez Gładzika oraz Uczniowski Klub Sportowy „Czwórka”. IV Liceum Ogólnokształcące współuczestniczy w realizacji międzynarodowych programów edukacyjnych („Comenius”, „Europejskie Zawody Młodych Doradców Energetycznych”) oraz bierze udział w projektach finansowanych ze środków Unii Europejskiej („Czwarta władza z klasą”, „Feniks”, „Młodzieżowe Uniwersytety Matematyczne”). Organizuje także wyjazdy na kursy językowe do Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, a także prowadzi wymianę młodzieży ze szkołami w Niemczech (Tostedt, Homburg) i na Ukrainie. Młodzież IV Liceum Ogólnokształcącego chętnie włącza się w społeczne akcje charytatywne, których przykładem jest Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy – w szkole znajduje się siedziba jednego ze sztabów WOŚP w Rzeszowie.
IV Liceum Ogólnokształcące to szkoła wprawdzie młoda, lecz mająca już bogatą tradycję, a przed sobą wciąż jeszcze perspektywy rozwoju.
Marek Styś