Realizowanie edukacyjnych projektów europejskich to bogate doświadczenie, którego myślą przewodnią jest szeroko pojęte kształcenie i wychowanie. Co ważne, współpraca nauczycieli ponad granicami państw wymaga poświęcenia, wyzbycia się uprzedzeń, przełamania barier nie tylko językowych, ale swego rodzaju stereotypowego myślenia. Dzięki temu otwieramy się na inne kultury i zyskujemy naprawdę wiele. To doskonała praktyka w poznawaniu innego spojrzenia na mnóstwo zagadnień dydaktyczno-wychowawczych. Motywuje uczniów i nauczycieli do nauki języków, kreatywnej pracy i otwartości na drugiego człowieka, niezależnie od tego, jak wygląda, w jaki sposób mówi i gdzie mieszka.
Szkoła Podstawowa nr 28 w Rzeszowie (Zespół Szkół nr 6 w Rzeszowie) już po raz trzeci przystąpiła do programu europejskiego Comenius i została koordynatorem projektu. Obecnie trwa pierwszy rok realizacji przewidzianego na dwa lata przedsięwzięcia pod tytułem Teaching and learning through games and sports, czyli Nauczanie i uczenie się poprzez gry i sport. Językiem komunikacji pomiędzy zaangażowanymi do projektu szkołami z Anglii, Danii, Grecji i Włoch oraz oczywiście Polski jest język angielski. Nauczyciele nie poprzestają jednak na jednym języku i na różne sposoby próbują poznawać pozostałe. Taka naturalna edukacja lingwistyczna i kulturowa rozwija się poprzez wizyty robocze nauczycieli w poszczególnych szkołach oraz dzięki tworzeniu wspólnych projektów. Przykładem jest międzynarodowy słownik pojęć sportowych, przygotowywany przez dzieci na spotkanie w Grecji.
Uczniowie bardzo chętnie uczestniczą w projekcie, czując, że biorą udział na przykład w „globalnej akcji sportowej”. Przyjemność sprawia im wykonywanie prac będących częścią międzynarodowego produktu, fakt, że w jakiś sposób nawiązują nić współpracy z rówieśnikami, z którymi kontakt zapewnia im również Internet.
Nauczyciele ze Szkoły Podstawowej nr 28 widzą w realizacji projektu podniesienie jakości pracy całej szkoły:
− „Uczestnictwo w projekcie to niepowtarzalna okazja do poznania środowiska nauczycieli oraz specyfiki szkół krajów partnerskich, wymiana doświadczeń zawodowych, doskonalenie własnych metod nauczania, a tym samym podnoszenie jakości pracy szkoły” – mówi pani Magdalena Zięba, nauczyciel języka angielskiego, koordynująca poprzedni projekt, biorąca udział w III jego edycji, kilkakrotnie reprezentująca naszą szkołę w Anglii.
− „Nieoceniony jest udział w projekcie Comenius. Zebrane doświadczenia podczas wizyt i realizowania wspólnych zadań pomagają w indywidualnym rozwoju. Przekazując uczniom zdobyte wiadomości, poszerzamy ich wiedzę o krajach partnerskich” (Jakub Jakubowski, nauczyciel wychowania fizycznego, reprezentant szkoły podczas ostatniej wizyty w Anglii).
Zauważają również dobry wpływ na uczniów zaangażowanych w działania projektowe, na rozwój ich światopoglądu i postawy tolerancji:
− „Moi uczniowie poszerzyli krąg własnych doświadczeń o szerszą, nie tylko książkową, ale o bezpośrednią, żywą wiedzę o krajach europejskich w czasie zajęć i bezpośrednich spotkań z nauczycielami odwiedzającymi naszą szkołę” – stwierdza pani Zofia Kozioł, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, finansowy koordynator projektu, zaangażowana w europejską współpracę od 1999 roku, uczestniczka kilku wizyt roboczych.
− „Uczestniczenie w takim programie kształtuje u naszych uczniów umiejętność respektowania różnic kulturowych, europejskiej »inności« i daje nam okazję do budowania przyjaźni i wzajemnego szacunku pomiędzy uczniami odległych części Europy” – mówi pani Małgorzata Welc, nauczyciel języka angielskiego, obecny koordynator projektu w Szkole Podstawowej nr 28.
− O podobnych doświadczeniach mówi nauczyciel języka angielskiego, Katarzyna Dzierżyńska-Oleksak, która również uczestniczy w projektach od początku, m.in. jako tłumacz reprezentowała szkołę w Anglii i Grecji: „Projekt daje możliwość wymiany doświadczeń oraz pomysłów, uczy systematyczności i odpowiedzialności. Dzieci chętnie poznają nowych kolegów, oglądają filmy i zdjęcia nadesłane przez nich, jak również angażują się w wykonywanie ciekawych zadań”.
Co ważne, praca w projekcie jednoczy całą społeczność szkolną:
− „Niemałą rolę w organizacji wizyt roboczych w naszej szkole odegrali rodzice. Z zaciekawieniem uczestniczyli w organizowanych spotkaniach, aktywnie włączali się w pomoc przy organizacji wizyt, służyli transportem, byli sponsorami spotkań, mamy przygotowywały smakołyki polskiej kuchni” (Zofia Kozioł).
Jedną z ważnych korzyści dla każdego, kto ma styczność z międzynarodową współpracą w szkole, oprócz wymiany doświadczeń istotnych w pracy dydaktyczno-wychowawczej, jest kontakt z „żywym językiem” i przełamywanie barier komunikacyjnych oraz silna motywacja do nauki języków obcych. Doceniają to uczniowie, nauczyciele języka angielskiego, jak również uczący innych przedmiotów:
− „Barierą w kontaktach z nauczycielami był język. W czasie spotkań z większą grupą osób przy ograniczonej liczbie tłumaczy dyskusja jest utrudniona. Zmobilizowało mnie to do podjęcia nauki języka angielskiego” – wspomina pani Zofia Kozioł.
Warto dodać, że biorąc udział w projekcie poszerzamy wiadomości obcokrajowców na temat naszego kraju. Bywa, że wiedza obywateli innych krajów o Polsce, jej obyczajach, tradycji i kulturze jest niewielka lub, niestety, stereotypowa. W bezpośrednich relacjach pokazujemy to, jacy jesteśmy naprawdę, a także, czym warto i trzeba się chwalić. Dzięki możliwości pracy w projekcie, wielu europejskich nauczycieli określa Polaków jako bardzo serdecznych i gościnnych, pedagodzy według nich to ambitni i zdyscyplinowani oraz sympatyczni ludzie.
− „Udział w projekcie motywuje uczniów i nauczycieli do nauki języków obcych. Ponadto jest doskonałą promocją szkoły, miasta, regionu i naszego kraju” – podsumowuje dyrektor ZS nr 6 pani Dorota Chmura, biorąca aktywny udział w II i III edycji projektu.
Wymiana doświadczeń i pomysłów na realizowanie zajęć, np. dzięki wspólnej publikacji portfolio metodycznego z konspektami lekcji, wymaga zaangażowania, które przynosi jednak dojrzałe owoce. Powoduje, że nauczyciele podążają za tym, co przynosi rozwój cywilizacyjny, zachowując jednocześnie szacunek dla tradycji. Stwarzają warunki do rozwoju świadomości uczniów w postrzeganiu świata od własnego ja do europejskiego podwórka.
Barbara Misztal – nauczyciel języka polskiego i angielskiego, uczestnicząca w II i III projekcie, reprezentująca SP 28 w Niemczech i Anglii
Program Comenius – edukacja ponad wszelkimi podziałami
Napisane przez Barbara Misztal
Opublikowano w
Kwartalnik Edukacyjny nr 67
Z etykietą
