Ukazuje się od 1993 r.

„Język ma siłę sprawczą” – tak właśnie możemy przedstawić główną ideę jeszcze jednej, wydanej przez Universitas, książki dedykowanej polonistom. Autorki wstępu, nota bene redaktorki tomu, z naciskiem podkreślają wagę idei na pozór oczywistej, że język jest nie tylko siłą sprawczą naszych polonistycznych działań, lecz także medium wprowadzającym w obszar rozlicznych niezbędnych umiejętności kulturowych i cywilizacyjnych. Co ważne, fakt łączenia kompetencji literackich oraz językowych winien stanowić (tak zresztą traktowała o tym podstawa programowa) fundament metodycznego myślenia o nauczaniu przedmiotu. Łączenie kształcenia językowego i literackiego staje się koniecznością zwłaszcza dziś – w dobie dramatycznej dewaluacji słowa; wszak każda lekcja literatury jest de facto lekcją o języku.

Czytaj całośćCzytaj całość

 

czwartek, 24 styczeń 2019 11:24

Richarda Couranta intuicja konstruktywna

Wstęp
W styczniu 2017 roku minęła czterdziesta piąta rocznica śmierci Richarda Couranta, nieco zapomnianego matematyka niemiecko-amerykańskiego. Urodził się w 1878 roku w Cesarstwie Niemieckim pod koniec rządów cesarza Wilhelma I Hohenzollerna w żydowskiej rodzinie w Lublińcu. Co ciekawe, trzy lata później urodziła się we Wrocławiu Edyta Stein – fenomenolożka i zakonnica, przyszła święta kościoła katolickiego i patronka Lublińca. Zestawienie tych dwóch postaci nie jest przypadkowe: Stein i Courant byli blisko spokrewnieni (matka Edyty była z domu Courant). W 1908 roku R. Courant został w Getyndze asystentem wielkiego i słynnego Davida Hilberta. W 1920 roku został dyrektorem Instytutu Matematyki Uniwersytetu w Getyndze. Po 1933 roku w wyniku dojścia nazistów do władzy w Niemczech Courant musiał opuścić Getyngę i Niemcy. Ostatecznie osiadł w Nowym Jorku, a Instytut Nauk Matematycznych Uniwersytetu Nowojorskiego nosi jego imię (Courant Institute of Mathematical Sciences).

Czytaj całośćCzytaj całość

czwartek, 24 styczeń 2019 11:14

Rzeszowscy „Staropolanie”

Krótka historia (płodnego) czasu
Publikacja zatytułowana Staropolskie i oświeceniowe tematy i preteksty to księga jubileuszowa związana z ćwierćwieczem istnienia Zakładu Literatury Staropolskiej i Polskiego Oświecenia, funkcjonującego w ramach strukturalnych Instytutu Filologii Polskiej Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Rzeszowskiego. W ustalonej wówczas formule organizacyjnej Zakład działa do dzisiaj, wyróżniając się – w skali całego kraju – aktywnością badawczą. Dobre rezultaty przynosi też prowadzona równolegle działalność dydaktyczna.
Książkę, o której mowa, konstytuuje osiem artykułów napisanych przez naukowców Zakładu. Marek Nalepa i Roman Magryś (profesorowie nadzwyczajni, związani z jednostką od jej zarania) oraz adiunkci Jolanta Kowal (doktor, w Zakładzie od 1998 roku) i Grzegorz Trościński (doktor, zatrudniony od 2010 roku) opracowali po dwa tematy składające się na obszerną część naukową dzieła. Autorem treściwego dodatku historycznego jest Roman Magryś – ów dodatek jawi się jako intergralny składnik całości, pozwalający na prześledzenie ewolucji jednostki naukowej i dydaktycznej z uwzględnieniem tak istotnych antecedencji, jak działalność prof. dr. hab. Piotra Żbikowskiego, uczonego przedniej próby, na domiar tego rozumiejącego istotę relacji mistrz – uczeń, nauczyciela badaczy współtworzących rzeszowską szkołę badań nad literaturą Oświecenia.

Czytaj całośćCzytaj całość

Dla niektórych książek bywają czasy dobre, dla innych – nieszczególne. Zastanawiam się, w jakich kategoriach określić polecaną ninie? Napisało ją kilku autorów; są nimi: Paweł Kasprzak, Piotr Kołodziej, Adam Regiewicz i Janusz Waligóra. Wśród nich rolę szczególną pełni Zofia Agnieszka Kłakówna, współautorka m.in. serii cenionego przez wielu cyklu podręczników pt. To lubię!

Edukacja w czasach cyfrowej zarazy jest wydawnictwem, które w sposób bardzo charakterystyczny i nowatorski pragnie zobrazować problem postępującej informatyzacji we wszystkich właściwie zjawiskach współczesnego życia i jej wpływ na szkołę. Jest także kontynuacją tego wszystkiego, co wydaje się istotne dla polskiej edukacji rozumianej jako rzemiosło, sztuka nauczania oraz – jednocześnie – jako strategia, szerszy zamysł, wizja tego, co powinno stanowić fundament, podwalinę myślenia o współczesnym systemie nauczania.  Autorzy pisali o tym wcześniej, zabierali głos w dyskusjach na ten temat. Najbardziej znany jest Pakt dla szkoły, w którym mieliśmy okazję poznać podstawy nowej koncepcji kształcenia ogólnego. Rekomendowana książka jest znaczącym rozszerzeniem i przekształceniem wskazanej publikacji i przedstawionego tam pomysłu.

Książkę Zofii Agnieszki Kłakówny Jakoś i jakość. Subiektywna kronika wypadków przy reformowaniu szkoły (1989-2013) czyta się lekko, łatwo i przyjemnie. Jej tematyka może zainteresować każdego (bo szkołą interesują się wszyscy), a szczególnie bliska jest nauczycielom, dla których to ważna część ich nie tylko zawodowego życia. Jej tytuł (cóż za zestawienie, palce lizać!) zapowiada prawdziwą ucztę dla wrażliwego na styl czytelnika. Jej koncepcja („kronika wypadków”) – wieszczy prawdziwe emocje, rodem z powieści sensacyjnej. Nawet ilustracja na okładce przyprawia o szybsze bicie serca – ukazuje bohatera, który w przedbiegach wygrałby konkurs wszech czasów na najlepsze logo zawodu nauczycielskiego (chodzi, oczywiście, o Syzyfa…).

Książka Ucząca się szkoła. Od rozwoju jednostek do rozwoju wspólnoty poświęcona jest problematyce oświatowej. Obejmuje zbiór tekstów oraz informacje z badań prezentowane przez autorów podejmujących rozważania na temat uczącej się szkoły. Grzegorz Mazurkiewicz, pod którego redakcją przygotowano i wydano recenzowaną publikację, to socjolog, nauczyciel akademicki, pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest także koordynatorem II i III etapu projektu systemowego „Program wzmocnienia efektywności systemu nadzoru pedagogicznego
i oceny jakości pracy”, realizowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w partnerstwie z Uniwersytetem Jagiellońskim i Erą Ewaluacji.

W kwestii formalnej
Z uznaniem należy powitać kolejną, wydaną tym razem przez toruńskie Wydawnictwo Adam Marszałek, publikację w ramach serii „Edukacja Międzykulturowa”. Inicjatywa ma już długą tradycję. W latach 1992-2014, angażowały się w nią również inne podmioty wydawnicze, głównie wydawnictwa akademickie, z którymi związani są bardzo często redaktorzy i autorzy prac. Najaktywniejszym spośród redaktorów jest z pewnością Tadeusz Lewowicki, profesor reprezentujący Wyższą Szkołę Pedagogiczną Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie oraz Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie.

Nakładem wydawnictwa UMCS w Lublinie ukazała się książka pt. Zmiany postaw młodzieży wobec osób niepełnosprawnych, której tematyka porusza problem niepełnosprawności, niezwykle dziś popularny i szczególnie ważny z uwagi na powszechnie cenione zasady równości, równouprawnienia, przeciwdziałania dyskryminacji. Autorem recenzowanej publikacji jest Andrzej Pielecki – znany badacz, pedagog i dydaktyk, związany z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej. Autor jest znany w świecie nauki z publikacji takich jak: Wielowymiarowość aktywności i aktywizacji (2008, red. S. Guz, T. Sokołowska-Dzioba, A. Pielecki), Problemy pedagogiki specjalnej w okresie przemian społecznych (2002), Aktywność dzieci i młodzieży (2008, red. S. Guz, T. Sokołowska-Dzioba, A. Pielecki), Nauczanie niedowidzących w klasach 4–8 (1991, E. Skrzetuska, A. Pielecki), czy też wydanych w języku angielskim: The education of gifted and talented children in Poland (2009, współautorzy: Z. Palak, J. Kirenko, P. Gindrich, Z. Kazanowski), Student teachers in special education and their readiness to work with gifted and talented children (2008/2009, współautorzy: Z. Palak, J. Kirenko, P. Gindrich, Z. Kazanowski).

wtorek, 27 styczeń 2015 10:01

O aktywnym uczeniu się raz jeszcze

„Aktywne uczenie się”, „aktywny uczeń”, „aktywizowanie uczniów”, „metody aktywizujące” to określenia od lat obecne w literaturze poświęconej edukacji szkolnej. Nie wydaje się jednak, by problematyka ta miała się szybko zdezaktualizować. Choć pisze się i mówi wiele na ten temat, nauczycielom wciąż bliższy jest tradycyjny model kształcenia z nauczycielem w roli głównej, przekazującym gotowe treści do przyswojenia i słuchającymi uczniami. Nie wdając się tu w szczegółową analizę przyczyn takiego stanu rzeczy, podkreślmy nieodmienną aktualność kwestii aktywizowania uczniów na wszystkich etapach edukacyjnych. Nie dziwi więc, że pedagodzy podejmują wciąż nowe próby zachęcania nauczycieli do zmiany praktykowanego modelu i uczynienia uczniów rzeczywistymi  współautorami działań toczących się w klasie szkolnej.

Książka Manfreda Spitzera, do której przeczytania chcę Państwa zachęcić, od początku jej ukazania się w Niemczech latem 2012 roku budzi olbrzymie emocje. Podjęta w niej problematyka, choć poruszana już wcześniej przez innych badaczy, nie wywołała dotąd – jak pisze we Wstępie do wydania polskiego Marzena Żylińska – „tak burzliwej dyskusji ani tak głośnych polemik czy protestów”. A rzecz jest niesłychanie ważna, dotyczy bowiem codziennej, dziś już wielogodzinnej aktywności milionów młodych ludzi, która nie pozostaje bez wpływu na procesy dojrzewania ich mózgów. Na tenże wpływ chce zwrócić szczególną uwagę niemiecki badacz mózgu i psychiatra, apelując do dorosłych o krytyczną ocenę i głęboki namysł nad organizacją kontaktu dzieci i młodzieży z coraz większą liczbą cyfrowych mediów. Cyfrowa demencja wyrasta z troski o przyszłość tych, którzy do takiej krytycznej oceny nie są jeszcze zdolni, a których my, rodzice i nauczyciele, musimy tego dopiero nauczyć. Jest „ostrzeżeniem przed zagrożeniami, jakie niesie ze sobą zbyt wczesne i zbyt intensywne korzystanie z różnego typu cyfrowych urządzeń” (s. 7). Autor bardzo dobitnie, a przy tym odważnie dopomina się o refleksję i poważne potraktowanie kwestii coraz większej ekspansji cyfrowych mediów oraz rzetelne informowanie ogółu społeczeństwa na temat zagrożeń, jakie niosą. Przede wszystkim jednak domaga się podjęcia konkretnych działań zapobiegających ich niekorzystnemu oddziaływaniu na rozwijające się i niezwykle plastyczne mózgi dzieci i młodzieży.

Strona 1 z 2

Najpopularniejsze

© 2017 Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie