CARPENT TUA POMA NEPOTES

Ukazuje się od 1993 r.

×

Ostrzeżenie

JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 72

Kwartalnik Edukacyjny nr 80

Kwartalnik Edukacyjny nr 80

czytaj-onlinepobierz-pdf

Konteksty zmianZmieniające się bardzo dynamicznie zadania stojące przed nauczycielami na różnych etapach kształcenia w świetle obowiązujących podstaw programowych z przedmiotów przyrodniczych rodzą refleksje nad kontekstami zmian, zachodzącymi w postrzeganiu kompetencji nauczyciela. Mowa tu głównie o zmianach dotyczących polskiego nauczyciela szkoły średniej, ale również nauczycieli i uczniów wszystkich państw Europy dawnego bloku wschodniego, wchodzących po 1989 roku w realia europejskiego czy amerykańskiego sposobu postrzegania zadań edukacji. Zmiany te na wielu płaszczyznach determinują przedmiot badań pedagogicznych oraz tworzenie wzorca nauczyciela kształtującego wiedzę i umiejętności uczniów w obliczu nowej szkolnej rzeczywistości. Wpływają na intensyfikację poszukiwań kierunków badań w zakresie doskonalenia efektywności procesu dydaktyczno-wychowawczego.
12 grudnia 2014 r. w siedzibie Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie odbyła się konferencja podsumowująca projekt „Edukacja globalna w szkolnych programach nauczania”. Tegoroczna, czwarta już edycja projektu, nosiła tytuł „Od edukacji globalnej do odpowiedzialności za świat”. Konferencję otworzyła Pani Marlena Fałkowska, Wicedyrektor ORE, wraz z koordynatorką projektu Panią Grażyną Kurowską, Kierownikiem Wydziału Rozwoju Kompetencji Społecznych i Obywatelskich ORE. Głos zabrały przedstawicielki dwóch współpracujących resortów: Pani Magdalena Budkus, Radca Ministra z Departamentu Strategii i Współpracy Międzynarodowej MEN, oraz Pani Janina Moryc, Naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej, Edukacji Globalnej i Wolontariatu z Departamentu Współpracy Rozwojowej MSZ. Dużym zainteresowaniem cieszyło się wystąpienie Pani dr Katarzyny Jasikowskiej z Uniwersytetu Jagiellońskiego na temat poradnika metodycznego z edukacji globalnej przygotowywanego dla nauczycieli II, III i IV etapu edukacyjnego oraz raport z badań przeprowadzonych przez pracowników Uniwersytetu Warszawskiego na temat Edukacja globalna w szkolnej podstawie programowej. Najważniejszym jednak punktem programu były wystąpienia koordynatorów i moderatorów z wszystkich województw (przedstawili działania w regionach) oraz przedstawicieli nagrodzonych szkół: dyrektorów, nauczycieli i uczniów.
Edukacja, szkoła, zarządzanie szkołąB. Śliwerski, Edukacja (w) polityce. Polityka (w) edukacji. Inspiracje do badań polityki oświatowej, O.W. Impuls, Kraków 2014.T. Blamert, Edukacja jako siła, Wyd. UKW, Bydgoszcz 2015. W. Żłobicki (red.), Transgresje w edukacji, O.W. Impuls, Kraków 2014.R. Nowakowska-Siuta (red.), Edukacja alternatywna na rzecz demokratyzacji procesu kształcenia, O.W. Impuls, Kraków 2014.T. Hejnicka-Bezwińska, Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej, W.N. PWN, Warszawa 2015.P.P. Grzybowski, Śmiech w edukacji. Od szkolnej wspólnoty śmiechu po edukację międzykulturową, O.W. Impuls, Kraków 2014.U. Lewartowicz, Pozalekcyjna edukacja kulturalna w teorii i praktyce, Wyd. UMCS, Lublin 2015.A. Rzymełka-Frąckiewicz (red.), Współczesna szkoła w następstwie przemian społeczno-kulturowych. Studia i refleksje socjopedagogiczne, W.E. Akapit, Toruń 2014.A. Piasecka (red.), Systemy zapewnienia jakości kształcenia w polskich szkołach, Wyd. UMCS, Lublin 2014.G. Mazurkiewicz, A. Gocłowska (red.), Jakość edukacji. Dane i wnioski z ewaluacji zewnętrznych przeprowadzonych w latach 2013 – 2104, Wyd. UJ, Kraków 2014.J. Kordziński, Dyrektor szkoły – moderator, facylitator, coach, Wolters Kluwer, Warszawa 2015.L. Marciniak, Odpowiedzialność porządkowa a odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli. Prawo oświatowe w pytaniach i odpowiedziach, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. L. Marciniak, Ochrona danych osobowych w szkole i przedszkolu. Prawo oświatowe w pytaniach i odpowiedziach, Wolters Kluwer, Warszawa 2015.M. Celuch, Uchwały, regulaminy i procedury szkolne na 2015 rok + płyta CD, Wyd.…
W kosmosie zdarzeń różnych codziennych w przestrzeni naszej uwagi pojawiają się obiekty niezwykłe. Stajemy zdumieni, bo mimo rutyny i zapiekłych przyzwyczajeń ciągle jeszcze potrafimy się dziwić. Wszystko już było, ale do czasu, gdy pomiędzy „było”, a „jest” odkrywamy na nowo „prześwit”, miejsce na zachwyt, wzruszenie i radość.Zobaczyć taką radość w oczach dziecka, gdy ma się już swoje lata, jest rzeczą bezcenną. Widzieć zdziwienie, zaaferowanie, pasję – to daje pochop i świadomość sensu tego, co się robi… Czy zdarza się często? Nie wiem…
Polonista w technopolu. Rzecz o tym, co może i o tym, co musiChaos i metoda. Ustalanie korelatówDzisiejszy polonista, nawet jeśli odznacza się średnią tylko wrażliwością na „znaki czasu”, pytać musi sam siebie, co już ipso facto jest oznaką kryzysu autorytetów, nie tyle o metodę, co teleologię edukacji językowej, literackiej, a tym bardziej literaturoznawczej. Cele edukacyjne zwykło się formułować w kontekście możliwości ich realizacji, co niejako „legitymizuje” metodykę nauczania. Jeśli natomiast nauczyciel zakłada apriorycznie niemożność zainteresowania uczniów językiem jako drogą do samookreślenia, co można nazywać „tworzeniem autoportretu”, i powiązanej z tym celem pełniejszej komunikacji z innymi (nie – Obcymi), to mówiąc po prostu – powinien on zmienić zawód.Nauczyciel, o którym mowa, wydaje się zgadzać z założeniem, że przyszło nam żyć w czasach „normalizacji kryzysu”, w którym pojęcie „postępu” zostało wyparte przez „ideę chronicznego kryzysu” charakteryzującą status świata końca „wielkich narracji”, jak to nazwał Jean-François Lyotard. Wielkie narracje z pewnością zostały powstrzymane, ale nie można wykluczać, że jest to stan swoistej „hibernacji”, po czym, już zrewitalizowane i mocniejsze, odzyskają budowaną przez wieki pozycję. Przypomnę, że pod koniec ubiegłego wieku Stanisław Lem, racjonalista i profeta in unum personam, wieszczył renesans humanistyki w cywilizacji ponowoczesnej.Jak na razie przeważają koncepcje finalistyczne. Mówi się o końcu historii, końcu nauki, krachu antropocentryzmu, a w wymiarze bardziej jednostkowym o „zerwaniu immanencji” czy rozmazywaniu się w magmie nowoczesności…
Język polski – w obszarze idei dydaktycznychW jakim miejscu jesteśmy?Rok 2015 przyniesie – jesteśmy tego już pewni – znaczne zmiany w tym wszystkim, co stanowi swoistą „infrastrukturę nauczania języka polskiego”. Można się zastanawiać, czy strategia wymuszenia zmiany poprzez wprowadzenie nowych reguł przeprowadzania egzaminu maturalnego w czasie trwania procesu buduje zaufanie, przyniesie jednak określone praktyczne skutki. Wiemy dobrze, że wymagania egzaminacyjne kształtują pedagogiczną praktykę; bardzo często zawężają zakres nauczycielskich działań po to, by zintensyfikować trening przedegzaminacyjny. Wypaczyło to – w przypadku „starej matury” – w znaczącym stopniu idee nauczania języka polskiego. Uczyniło z przedmiotu rodzaj propedeutyki, zwłaszcza w ostatnich latach, gdy i poziom wymagań egzaminacyjnych wyraźnie obniżono.Nowa matura będzie trudniejsza zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli. Egzamin budzi uzasadnione obawy, ponieważ wprowadza istotne zmiany w sposobie i technice jego prowadzenia oraz w obszarze wymaganych kompetencji polonistycznych. Dominujący styl uczenia, preferujący bierny model przetwarzania treści, zarówno tych artystycznych, jak i ogólnokulturowych czy też naukowych, nie przysłuży się temu, o czym myślą twórcy nowego projektu egzaminacyjnego: zmianie paradygmatu. Pojawiają się głosy, że ze względu na późną informację o zasadach przeprowadzenia matury styl pracy w klasie szkolnej w dużym stopniu rozminie się z realiami egzaminu. Zakres uczniowskich kompetencji w przypadku dużej liczby abiturientów nie będzie przystawał do wymagań egzaminacyjnych. Co ciekawe – owa opinia jest szczególnie mocno artykułowana przy okazji rozmów…